Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở các thế kỉ X-XV
Chia sẻ bởi Nguyễn Trúc Nga |
Ngày 27/04/2019 |
97
Chia sẻ tài liệu: Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở các thế kỉ X-XV thuộc Bài giảng khác
Nội dung tài liệu:
Bài 19:
I) Cc cu?c khng chi?n ch?ng qun xm lu?c T?ng
1.Cu?c khng chi?n ch?ng T?ng th?i Ti?n L
Lu?c qun Tơ?ng sa?p ke?o sang, ca?c tuo?ng dơ`ng lo`ng
vo?i Pha?m Cu? Luo?ng tru?t ph? Dinh Tu?, suy tơn L
Hoa`n ln ngơi vua. Chi?nh b d tu? tay l?y Hoa`ng ba`o
khoa?c va`o vai L Hoa`n v giu?p ơng la`m nn vi?c lo?n.
Di?n bi?n: D?u nam 981 qun T?ng theo hai du?ng thu?, b? ti?n qun vo nu?c ta. L Hồn tr?c ti?p t? ch?c v lnh d?o cu?c khng chi?n. V?i truy?n th?ng yu nu?c su s?c v chí quy?t tm b?o v? T? qu?c,qun v dn ta d chi?n d?u anh dung v d?y muu trí dnh tan cc d?o qun xm lu?c ngay ?
vng Dơng B?c,1 s? tu?ng gi?c ch?t ho?c b? b?t.
Cu?c khng chi?n d ginh du?c th?ng l?i r?c r?, quan h? Vi?t-T?ng tr? l?i ?n d?nh dnh b?i nguy co xm lu?c
c?a nu?c ngồi, gi? v?ng n?n d?c l?p c?a dn t?c.
Thi u L Thu?ng Ki?t d ch? truong:
"Ng?i yn d?i gi?c khơng b?ng dem qun dnh tru?c d? ch?n mui nh?n c?a gi?c". Du?c s? tn d?ng c?a m?i ngu?i v du?c s? ?ng h? c?a qun si, Thi u L Thu?ng Ki?t-ngu?i ch? d?o cu?c khng chi?n, d th?c hi?n chi?n lu?c "Tin pht ch? nhn" k?t h?p v?i l?c lu?ng dn binh c?a cc dn t?c mi?n ni, dem qun dnh ln phía b?c. Nam 1075, qun ta dnh sang chu Khm, chu Lim r?i t?p trung bao vy thnh Ung Chu, dnh tan hồn tồn l?c lu?ng chu?n b? xm lu?c c?a nh T?ng v rt v?. Nam 1077,30 v?n qun T?ng trn sang nu?c ta. B?ng tr?n quy?t chi?n trn b? B?c sơng Nhu Nguy?t, qun ta d dnh tan qun
xm lu?c.
2.Cu?c khng chi?n ch?ng T?ng th?i L
Cu?c khng chi?n k?t thc th?ng l?i. D?c l?p ch? quy?n v lnh th? c?a T? qu?c du?c gi? v?ng. Trong kho?ng 200 nam sau nh T?ng khơng dm mang qun xm lu?c nu?c ta. Nam 1164 nh T?ng ph?i cơng nh?n nu?c ta l m?t vuong qu?c d?c l?p.
Vua L Thnh Tơng
D?c Thnh Tr?n
II) Các cuộc kháng chiến chống
xâm lược Mông-Nguyên ở thế kỉ XIII
A. Chi?n th?ng l?n th? nh?t
Nam 1257, H?t T?t Li?t chinh ph?c xong vng Vn Nam, d sai s? gi? sang ra l?nh cho vua nu?c ta ph?i th?n ph?c. Vua Tr?n Thi Tơng ch?ng nh?ng d khơng th?n ph?c l?i cịn b?t giam s? gi?, r?i l?nh cho tu?ng tr? Tr?n Qu?c Tu?n dua qun ln tr?n th? phía B?c. H?t T?t Li?t li?n sai
tu?ng Ng?t Luong H?p Thai (Wouleangotai), t? Vn
Nam, dem qun dnh xu?ng nu?c ta. Khí th? c?a gi?c qu m?nh, Tr?n Qu?c Tu?n lui v? Son Ty. Vua
Thi Tơng thn chinh, cung d?ch khơng n?i,
ph?i di t?n chi?n thu?t d? b?o tồn l?c lu?ng.
Qun Mơng C? th?a th?ng ti?n th?ng xu?ng t?i ơng B? ?u.B Linh T? qu?c m?u, phu nhn c?a Thi su Tr?n Th? ? d ch? huy tồn th? tri?u dình rt lui
thnh cơng v? vng Thin M?c. ?ch vo thnh Thang Long, th?y ba s? gi? c?a h? cịn b? giam, m m?t ngu?i d ch?t, Ng?t Luong H?p Thai n?i gi?n, cho qun Mơng C? m?c s?c cu?p ph, gi?t ngu?i, b?t k? gi tr? l?n b.
Th?i gian l d?ng minh t?t c?a qun ta. Qun Mơng C? chi?m dĩng cng lu cng g?p nhi?u khĩ khan v d? l? nhi?u so h?.Khi th?i co chín mi,vua Thi Tơng ra l?nh t?ng ph?n cơng qun d?ch ? ơng B? ?u. ?ch thua d?n, cu?i cng ph?i rt v? Vn Nam.
B. Chi?n th?ng l?n th? hai
Chi?n th?ng d?u tin:
t?i Hm T? Quan, tu?ng Tr?n Nh?t Du?t dnh tan qun Tơ: Toa ơ ch? l?y du?c Ngh? An m khơng ti?n ra phía ngồi thm du?c vì b? Thu?ng tu?ng Tr?n Quang Kh?i n ng? v?ng ch?c nn m?i cng Ơ M Nhi ko qun theo du?ng bi?n ra B?c mong b?t tay v?i THoan. u?c tin, Hung d?o vuong tu vua c? Chiu van vuong Tr?n Nh?t Du?t v cc tu?ng Tr?n Qu?c To?n, Nguy?n Khối dem qun ra dĩn dnh qun Tơ t?i b?n Hm T? Tơ thua to,ph?i li ra c?a Thin Tru?ng.
Chi?n th?ng Chuong Duong ?
V?a du?c tin Tr?n Nh?t Du?t Th?ng tr?n
d?u,Hung d?o vuong tu vua xin l?i d?ng khí th?, m? m?t tr?n ti chi?m kinh thnh
Thang Long Thu?ng tu?ng Thi su Tr?n Quang Kh?i xin dnh tr?n ny. Thu?ng tu?ng Tr?n Quang Kh?i cng cc tu?ng Tr?n Qu?c To?n,Ph?m Ngu Lo dua qun di du?ng bi?n vo t?i b?n Chuong Duong thì ra l?nh t?ncơng chi?n thuy?n d?ch.Qun ta dung mnh,d?ch b? dnh tan th?a th?ng ta truy kích d?ch t?i chn thnh Thang Long thì d?ng d?i binh c?a THoan b? Thu?ng tu?ng Tr?n Quang Kh?i ph?c binh dnh p, THoan b? kinh thnh ch?y qua sơng H?ng, chi?m gi? Kinh B?c. Tr?n Quang Kh?i dng bi?u bo tin chi?n th?ng v vo thnh Thang Long m? ti?c khao qun. Thu?ng tu?ng Thi su Chiu minh vuong Tr?n Quang Kh?i cung l ch c?a vua Nhn tơng.
Chi?n th?ng Ty K?t
Tơ dĩng qun ? Thin
Tru?ng cch xa THoan c? 200 cy s? chua b?t tay
du?c v?i ch? tu?ng THoan, nn v? dĩng t?i
Ty K?t. Hung d?o vuong tu v?i vua sai
Thu?ng tu?ng Tr?n Quang Kh?i v Chiu van
vuong Tr?n Nh?t Du?t ngan c?n,khơng cho hai d?o
qun Nguyn Mơng lin l?c du?c v?i nhau, r?i dích thn
Ngi dem qun ra dnh Tơ tru?c dnhThốt Hoan sau
t?i noi qun c?a Ngi ti?n cơng m?nh m? qun d?ch
thua.Tơ v Ơ M Nhi ln b? ch?y ra b? nhung Tơ b?
trng tn b?n ch?t, cịn Ơ M Nhi l?n xu?ng thuy?n ch?y thốt v? T?u.
Chi?n th?ng V?n Ki?p
Th?i co d t?i giai
do?n quy?t d?nh. Hung d?o vuong sai cc tu?ng
NgKhối, Ph?m Ngu Lo dua qun mai ph?c ?
r?ng s?y bn b? sơng V?n Ki?p, r?i sai hai con c?a
?i vuong l Hung v vuong Nghi?n, Hung hi?u
vuong U ch?n du?ng d?ch s? rt v? chu
Tu Minh. ích thn vuong ch? huy t?n cơng b?n doanh THoan ? B?c Giang. B? qun ta ging cho nh?ng dịn s?m st, qun d?ch nao nng, THoan d?n d?i binh rt ch?y, t?i b?n V?n Ki?p, qun mai ph?c c?a Ng~ Khối v Ph?m Ngu Lo d? ra dnh, tiu di?t phn n?a s? qun d?ch, tu?ng d?ch l Lí H?ng t? tr?n.THoan ph?i chui vo ?ng d?ng d? trnh tn b?n v du?c cc b? tu?ng Phn Ti?p,A Bt Xích,Lí Qun c? s?c dnh
m? du?ng thốt thn,tn qun c?a d?ch ch?y v?
g?n chu Tu Minh b?t ng? b? ph?c binh c?a Hung
v vuong Nghi?n v Hung hi?u vuong y d? ra
dnh.Tu?ng gi?c Lí Qun t? tr?n, THoan v b?n
Phn Ti?p, A Bt Xích thốt v? T?u du?c.
C. Chi?n th?ng l?n th? 3:
Qun Nguyn Mơng ti?n vo nu?c ta theo hai
ng?: Thốt Hoan theo du?ng b?, Ơ M Nhi v
Phn Ti?p theo du?ng th?y. Ban d?u th? gi?c qu
m?nh,qun ta ch?p hnh l?nh t?m lui. Vua Nhn Tơng
v thu?ng hồng Thnh tơng r?i v? Thanh Hố, tuy
nhin l?n ny d?ch ch? ti?n du?c t?i V?n Ki?p, Chí
Linh v Ph? L?i ch? chua d?t du?c chn vo kinh
thnh Thang Long.
Thốt Hoan dĩng ? V?n Ki?p s?p c?n luong, sai Ơ M Nhi dem qun ra c?a ?i Bng (H?i Duong) d? p t?i dồn thuy?n ch? luong do tu?ng gi?c Truong Van H? ch? huy. Trn du?ng ra c?a b?, Ơ M Nhi d dnh th?ng qun ch?n du?ng c?a ta do Nhn hu? vuong Tr?n Khnh Du ch? huy t?i ?i Vn ?n (Qu?ng Yn). Nghi r?ng du?ng v?n luong d du?c khai thơng, nn Ơ M Nhi tr? v? tru?c. Khơng ng? Tr?n Khnh Du, vì quy?t chí ph?c h?n, nn d nhanh chĩng b? sung l?c lu?ng v ph?c binh ch? dồn thuy?n c?a Truong Van H?. Qu? nhin, dồn thuy?n luong c?a Truong Van H? d trng ph?c binh c?a Tr?n Khnh Du v b? dnh cu?p h?t c?. Truong Van H? ch?y thốt v?
Qu?nh Chu.
Chi?n th?ng Vn ?n:
Chi?n th?ng B?ch ?ng Giang:
Thng 3, 1288 vì m?t h?t luong th?c trong tr?n Vn ?n d?ch c?n luong, l?i thm khí h?u kh?c nghi?t, nh?t l vì th?y th? c?a qun ta d v?ng vng khĩ ph n?i, nn Thốt Hoan quy?t d?nh lui binh. Thốt Hoan l?nh cho Ơ M Nhi v Phn Ti?p rt v? theo du?ng bi?n, Thốt Hoan s? rt theo du?ng b?. Bi?t du?c k? ho?ch lui binh c?a d?ch, tu?ng Ph?m Ngu Lo d?n qun ln L?ng Son mai ph?c s?n, tu?ng Nguy?n Khối bí m?t cho qun dĩng c?c nh?n b?t s?t kh?p lịng sơng B?ch ?ng. Khi nu?c thu? tri?u ln, gi? dị ra khiu chi?n v thua ch?y, d? cho d?ch vu?t qua kh xa vng dĩng c?c. Khi nu?c rt thì l?p t?c d?c qun ph?n cơng d?y chi?n thuy?n
d?ch lui vo vng c?c nh?n. M?i di?n ti?n d x?y ra dng k? ho?ch c?a ?i vuong.
ng vo lc Nguy?n Khối d?n du?c chi?n
thuy?n d?ch vo vng t? d?a thì d?i qun c?a Hung d?o d?i vuong cung k?p th?i ko t?i ti?n cơng nhu vu
bo. Nhi?u chi?n thuy?n d?ch vu?ng c?c nh?n b?
chìm. Qun Nam l?i d?ng th?i co, d tiu di?t g?n d?ch qun. Cc tu?ng d?ch Ơ M Nhi v Phn Ti?p b? b?t. Hung d?o vuong tồn th?ng.
Sông Bạch Đằng
III) Phong trào đấu tranh chống quân xâm lược Minh và khởi nghĩa Lam Sơn
Cu?i th? k? XIV, nh Tr?n suy vong. B?ng m?t cu?c c?i cch l?n, T? tu?ng H? Qu Ly mong c?u vn tình th? d? cĩ d? l?c lu?ng ch?ng l?i s? de do? xm lu?c c?a nh Minh. D?u th? k? XV, do khơng dồn k?t du?c nhn dn, nh H? ch?u th?t b?i tru?c cu?c xm lu?c c?a qun Minh. Nam 1407, D?i Vi?t l?i roi vo ch dơ h? nghi?t ng, tn b?o. Hng lo?t cu?c kh?i nghia d bng ln ? mi?n xuơi cung nhu mi?n ngu?c, nhung d?u b? dn p. Xu?t pht t? ni?m t? ho:
T? Tri?u, Dinh, L, Tr?n bao d?i gy n?n d?c l?p,
Cng Hn, Du?ng, T?ng, Nguyn m?i bn
xung d? m?t phuong
Ngy M?u Thn, thng Ging nam M?u Tu?t (7-2-1418), L L?i ph?t c? kh?i nghia ? huong Lam
Son, cĩ qun su Nguy?n Tri dng sch Bình Ngơ nh?m thu ph?c lịng ngu?i; Tr?n Nguyn Hn v
nhi?u nhn ti, ho ki?t cc noi tham gia. Cu?c khng chi?n tru?ng k? dĩ ban d?u l m?t cu?c chi?n tranh nhn dn, dng chi?n thu?t du kích d? tiu hao sinh l?c d?ch nghia qun m?nh d?n ln, d dng k? sch "vy thnh di?t vi?n" k?t h?p thuy?t ph?c gi?c d?u hng. Qun ta bao vy thnh Dơng Quan Nh Minh sai tu?ng An Vi?n H?u Li?u Thang d?n 10 v?n qun sang c?u vi?n, nghia qun d t? ch?c ph?c ? binh ?i Chi Lang Tu?ng Tr?n L?u d
chm d?u tu?ng Li?u Thang. Qun ta dua ?n
tín c? ti?t c?a Li?u Thang vo thnh Dơng Quan
cho gi?c Minh bi?t, tu?ng gi?c Vuong Thơng h?t hy v?ng vo vi?n binh d xin d?u hng.
Lê Lợi
tượng Nguyễn Trãi
(ở Lam Kinh)
Tr?n Hung D?o tn hy l Tr?n Qu?c Tu?n,
ngu?i lng T?c Mac, ph? Thin Tru?ng (nay thu?c t?nh
Nam D?nh), t? tin lm ngh? chi lu?i, con trai th? c?a
An Sinh Vuong Tr?n Li?u, sau du?c phong l Hung D?o
D?i Vuong. Tr?n Hung D?o sinh vo kho?ng nam 1230
d?n 1232, m?t ngy 20 thng tm nam Canh Tí (1300), th? kho?ng 70 tu?i. Tr?n Qu?c Tu?n l m?t b?c tu?ng
"c?t d Ch?ng tr?i". Ơng d so?n hai b? binh thu: "Binh
thu y?u lu?c", v "V?n Ki?p tơng bí truy?n thu" d? d?y
b?o cc tu?ng cch c?m qun dnh gi?c. Tr?n Khnh
Du d h?t l?i ca ng?i ơng:"...L?y ngu hnh c?m ?ng v?i
nhau, cn nh?c c?u cung, khơng l?n m duong ... "
Bi?t di do?n binh ch? tru?ng tr?n, cĩ nghia l
l?y ng?n ch?ng di. Khi gi?c l? r d?nh gy
Vài nét về Trần Hưng Đạo
h?n,Tr?n Qu?c Tu?n truy?n l?nh cho cc tu?ng, ran d?y ch? b?o l? th?ng b?i ti?n lui. B?n H?ch tu?ng si vi?t b?ng gi?ng van th?ng thi?t hng h?n mang t?m tu tu?ng c?a m?t b?c "d?i bt".2 thng tru?c khi m?t,
vua Anh Tơng d?n tham lc ơng dang ?m, cĩ h?i: "N?u ch?ng may ơng m?t di, gi?c phuong B?c l?i sang xm l?n thì k? sch lm sao?". Ơng d trang tr?i nh?ng l?i cu?i cng, th?t th?m thía v su s?c cho m?i th?i d?i d?ng nu?c v gi? nu?c:
"Th?i bình ph?i khoan thu s?c dn d? lm k? su g?c b?n r?, dĩ l thu?ng sch gi? nu?c".
I) Cc cu?c khng chi?n ch?ng qun xm lu?c T?ng
1.Cu?c khng chi?n ch?ng T?ng th?i Ti?n L
Lu?c qun Tơ?ng sa?p ke?o sang, ca?c tuo?ng dơ`ng lo`ng
vo?i Pha?m Cu? Luo?ng tru?t ph? Dinh Tu?, suy tơn L
Hoa`n ln ngơi vua. Chi?nh b d tu? tay l?y Hoa`ng ba`o
khoa?c va`o vai L Hoa`n v giu?p ơng la`m nn vi?c lo?n.
Di?n bi?n: D?u nam 981 qun T?ng theo hai du?ng thu?, b? ti?n qun vo nu?c ta. L Hồn tr?c ti?p t? ch?c v lnh d?o cu?c khng chi?n. V?i truy?n th?ng yu nu?c su s?c v chí quy?t tm b?o v? T? qu?c,qun v dn ta d chi?n d?u anh dung v d?y muu trí dnh tan cc d?o qun xm lu?c ngay ?
vng Dơng B?c,1 s? tu?ng gi?c ch?t ho?c b? b?t.
Cu?c khng chi?n d ginh du?c th?ng l?i r?c r?, quan h? Vi?t-T?ng tr? l?i ?n d?nh dnh b?i nguy co xm lu?c
c?a nu?c ngồi, gi? v?ng n?n d?c l?p c?a dn t?c.
Thi u L Thu?ng Ki?t d ch? truong:
"Ng?i yn d?i gi?c khơng b?ng dem qun dnh tru?c d? ch?n mui nh?n c?a gi?c". Du?c s? tn d?ng c?a m?i ngu?i v du?c s? ?ng h? c?a qun si, Thi u L Thu?ng Ki?t-ngu?i ch? d?o cu?c khng chi?n, d th?c hi?n chi?n lu?c "Tin pht ch? nhn" k?t h?p v?i l?c lu?ng dn binh c?a cc dn t?c mi?n ni, dem qun dnh ln phía b?c. Nam 1075, qun ta dnh sang chu Khm, chu Lim r?i t?p trung bao vy thnh Ung Chu, dnh tan hồn tồn l?c lu?ng chu?n b? xm lu?c c?a nh T?ng v rt v?. Nam 1077,30 v?n qun T?ng trn sang nu?c ta. B?ng tr?n quy?t chi?n trn b? B?c sơng Nhu Nguy?t, qun ta d dnh tan qun
xm lu?c.
2.Cu?c khng chi?n ch?ng T?ng th?i L
Cu?c khng chi?n k?t thc th?ng l?i. D?c l?p ch? quy?n v lnh th? c?a T? qu?c du?c gi? v?ng. Trong kho?ng 200 nam sau nh T?ng khơng dm mang qun xm lu?c nu?c ta. Nam 1164 nh T?ng ph?i cơng nh?n nu?c ta l m?t vuong qu?c d?c l?p.
Vua L Thnh Tơng
D?c Thnh Tr?n
II) Các cuộc kháng chiến chống
xâm lược Mông-Nguyên ở thế kỉ XIII
A. Chi?n th?ng l?n th? nh?t
Nam 1257, H?t T?t Li?t chinh ph?c xong vng Vn Nam, d sai s? gi? sang ra l?nh cho vua nu?c ta ph?i th?n ph?c. Vua Tr?n Thi Tơng ch?ng nh?ng d khơng th?n ph?c l?i cịn b?t giam s? gi?, r?i l?nh cho tu?ng tr? Tr?n Qu?c Tu?n dua qun ln tr?n th? phía B?c. H?t T?t Li?t li?n sai
tu?ng Ng?t Luong H?p Thai (Wouleangotai), t? Vn
Nam, dem qun dnh xu?ng nu?c ta. Khí th? c?a gi?c qu m?nh, Tr?n Qu?c Tu?n lui v? Son Ty. Vua
Thi Tơng thn chinh, cung d?ch khơng n?i,
ph?i di t?n chi?n thu?t d? b?o tồn l?c lu?ng.
Qun Mơng C? th?a th?ng ti?n th?ng xu?ng t?i ơng B? ?u.B Linh T? qu?c m?u, phu nhn c?a Thi su Tr?n Th? ? d ch? huy tồn th? tri?u dình rt lui
thnh cơng v? vng Thin M?c. ?ch vo thnh Thang Long, th?y ba s? gi? c?a h? cịn b? giam, m m?t ngu?i d ch?t, Ng?t Luong H?p Thai n?i gi?n, cho qun Mơng C? m?c s?c cu?p ph, gi?t ngu?i, b?t k? gi tr? l?n b.
Th?i gian l d?ng minh t?t c?a qun ta. Qun Mơng C? chi?m dĩng cng lu cng g?p nhi?u khĩ khan v d? l? nhi?u so h?.Khi th?i co chín mi,vua Thi Tơng ra l?nh t?ng ph?n cơng qun d?ch ? ơng B? ?u. ?ch thua d?n, cu?i cng ph?i rt v? Vn Nam.
B. Chi?n th?ng l?n th? hai
Chi?n th?ng d?u tin:
t?i Hm T? Quan, tu?ng Tr?n Nh?t Du?t dnh tan qun Tơ: Toa ơ ch? l?y du?c Ngh? An m khơng ti?n ra phía ngồi thm du?c vì b? Thu?ng tu?ng Tr?n Quang Kh?i n ng? v?ng ch?c nn m?i cng Ơ M Nhi ko qun theo du?ng bi?n ra B?c mong b?t tay v?i THoan. u?c tin, Hung d?o vuong tu vua c? Chiu van vuong Tr?n Nh?t Du?t v cc tu?ng Tr?n Qu?c To?n, Nguy?n Khối dem qun ra dĩn dnh qun Tơ t?i b?n Hm T? Tơ thua to,ph?i li ra c?a Thin Tru?ng.
Chi?n th?ng Chuong Duong ?
V?a du?c tin Tr?n Nh?t Du?t Th?ng tr?n
d?u,Hung d?o vuong tu vua xin l?i d?ng khí th?, m? m?t tr?n ti chi?m kinh thnh
Thang Long Thu?ng tu?ng Thi su Tr?n Quang Kh?i xin dnh tr?n ny. Thu?ng tu?ng Tr?n Quang Kh?i cng cc tu?ng Tr?n Qu?c To?n,Ph?m Ngu Lo dua qun di du?ng bi?n vo t?i b?n Chuong Duong thì ra l?nh t?ncơng chi?n thuy?n d?ch.Qun ta dung mnh,d?ch b? dnh tan th?a th?ng ta truy kích d?ch t?i chn thnh Thang Long thì d?ng d?i binh c?a THoan b? Thu?ng tu?ng Tr?n Quang Kh?i ph?c binh dnh p, THoan b? kinh thnh ch?y qua sơng H?ng, chi?m gi? Kinh B?c. Tr?n Quang Kh?i dng bi?u bo tin chi?n th?ng v vo thnh Thang Long m? ti?c khao qun. Thu?ng tu?ng Thi su Chiu minh vuong Tr?n Quang Kh?i cung l ch c?a vua Nhn tơng.
Chi?n th?ng Ty K?t
Tơ dĩng qun ? Thin
Tru?ng cch xa THoan c? 200 cy s? chua b?t tay
du?c v?i ch? tu?ng THoan, nn v? dĩng t?i
Ty K?t. Hung d?o vuong tu v?i vua sai
Thu?ng tu?ng Tr?n Quang Kh?i v Chiu van
vuong Tr?n Nh?t Du?t ngan c?n,khơng cho hai d?o
qun Nguyn Mơng lin l?c du?c v?i nhau, r?i dích thn
Ngi dem qun ra dnh Tơ tru?c dnhThốt Hoan sau
t?i noi qun c?a Ngi ti?n cơng m?nh m? qun d?ch
thua.Tơ v Ơ M Nhi ln b? ch?y ra b? nhung Tơ b?
trng tn b?n ch?t, cịn Ơ M Nhi l?n xu?ng thuy?n ch?y thốt v? T?u.
Chi?n th?ng V?n Ki?p
Th?i co d t?i giai
do?n quy?t d?nh. Hung d?o vuong sai cc tu?ng
NgKhối, Ph?m Ngu Lo dua qun mai ph?c ?
r?ng s?y bn b? sơng V?n Ki?p, r?i sai hai con c?a
?i vuong l Hung v vuong Nghi?n, Hung hi?u
vuong U ch?n du?ng d?ch s? rt v? chu
Tu Minh. ích thn vuong ch? huy t?n cơng b?n doanh THoan ? B?c Giang. B? qun ta ging cho nh?ng dịn s?m st, qun d?ch nao nng, THoan d?n d?i binh rt ch?y, t?i b?n V?n Ki?p, qun mai ph?c c?a Ng~ Khối v Ph?m Ngu Lo d? ra dnh, tiu di?t phn n?a s? qun d?ch, tu?ng d?ch l Lí H?ng t? tr?n.THoan ph?i chui vo ?ng d?ng d? trnh tn b?n v du?c cc b? tu?ng Phn Ti?p,A Bt Xích,Lí Qun c? s?c dnh
m? du?ng thốt thn,tn qun c?a d?ch ch?y v?
g?n chu Tu Minh b?t ng? b? ph?c binh c?a Hung
v vuong Nghi?n v Hung hi?u vuong y d? ra
dnh.Tu?ng gi?c Lí Qun t? tr?n, THoan v b?n
Phn Ti?p, A Bt Xích thốt v? T?u du?c.
C. Chi?n th?ng l?n th? 3:
Qun Nguyn Mơng ti?n vo nu?c ta theo hai
ng?: Thốt Hoan theo du?ng b?, Ơ M Nhi v
Phn Ti?p theo du?ng th?y. Ban d?u th? gi?c qu
m?nh,qun ta ch?p hnh l?nh t?m lui. Vua Nhn Tơng
v thu?ng hồng Thnh tơng r?i v? Thanh Hố, tuy
nhin l?n ny d?ch ch? ti?n du?c t?i V?n Ki?p, Chí
Linh v Ph? L?i ch? chua d?t du?c chn vo kinh
thnh Thang Long.
Thốt Hoan dĩng ? V?n Ki?p s?p c?n luong, sai Ơ M Nhi dem qun ra c?a ?i Bng (H?i Duong) d? p t?i dồn thuy?n ch? luong do tu?ng gi?c Truong Van H? ch? huy. Trn du?ng ra c?a b?, Ơ M Nhi d dnh th?ng qun ch?n du?ng c?a ta do Nhn hu? vuong Tr?n Khnh Du ch? huy t?i ?i Vn ?n (Qu?ng Yn). Nghi r?ng du?ng v?n luong d du?c khai thơng, nn Ơ M Nhi tr? v? tru?c. Khơng ng? Tr?n Khnh Du, vì quy?t chí ph?c h?n, nn d nhanh chĩng b? sung l?c lu?ng v ph?c binh ch? dồn thuy?n c?a Truong Van H?. Qu? nhin, dồn thuy?n luong c?a Truong Van H? d trng ph?c binh c?a Tr?n Khnh Du v b? dnh cu?p h?t c?. Truong Van H? ch?y thốt v?
Qu?nh Chu.
Chi?n th?ng Vn ?n:
Chi?n th?ng B?ch ?ng Giang:
Thng 3, 1288 vì m?t h?t luong th?c trong tr?n Vn ?n d?ch c?n luong, l?i thm khí h?u kh?c nghi?t, nh?t l vì th?y th? c?a qun ta d v?ng vng khĩ ph n?i, nn Thốt Hoan quy?t d?nh lui binh. Thốt Hoan l?nh cho Ơ M Nhi v Phn Ti?p rt v? theo du?ng bi?n, Thốt Hoan s? rt theo du?ng b?. Bi?t du?c k? ho?ch lui binh c?a d?ch, tu?ng Ph?m Ngu Lo d?n qun ln L?ng Son mai ph?c s?n, tu?ng Nguy?n Khối bí m?t cho qun dĩng c?c nh?n b?t s?t kh?p lịng sơng B?ch ?ng. Khi nu?c thu? tri?u ln, gi? dị ra khiu chi?n v thua ch?y, d? cho d?ch vu?t qua kh xa vng dĩng c?c. Khi nu?c rt thì l?p t?c d?c qun ph?n cơng d?y chi?n thuy?n
d?ch lui vo vng c?c nh?n. M?i di?n ti?n d x?y ra dng k? ho?ch c?a ?i vuong.
ng vo lc Nguy?n Khối d?n du?c chi?n
thuy?n d?ch vo vng t? d?a thì d?i qun c?a Hung d?o d?i vuong cung k?p th?i ko t?i ti?n cơng nhu vu
bo. Nhi?u chi?n thuy?n d?ch vu?ng c?c nh?n b?
chìm. Qun Nam l?i d?ng th?i co, d tiu di?t g?n d?ch qun. Cc tu?ng d?ch Ơ M Nhi v Phn Ti?p b? b?t. Hung d?o vuong tồn th?ng.
Sông Bạch Đằng
III) Phong trào đấu tranh chống quân xâm lược Minh và khởi nghĩa Lam Sơn
Cu?i th? k? XIV, nh Tr?n suy vong. B?ng m?t cu?c c?i cch l?n, T? tu?ng H? Qu Ly mong c?u vn tình th? d? cĩ d? l?c lu?ng ch?ng l?i s? de do? xm lu?c c?a nh Minh. D?u th? k? XV, do khơng dồn k?t du?c nhn dn, nh H? ch?u th?t b?i tru?c cu?c xm lu?c c?a qun Minh. Nam 1407, D?i Vi?t l?i roi vo ch dơ h? nghi?t ng, tn b?o. Hng lo?t cu?c kh?i nghia d bng ln ? mi?n xuơi cung nhu mi?n ngu?c, nhung d?u b? dn p. Xu?t pht t? ni?m t? ho:
T? Tri?u, Dinh, L, Tr?n bao d?i gy n?n d?c l?p,
Cng Hn, Du?ng, T?ng, Nguyn m?i bn
xung d? m?t phuong
Ngy M?u Thn, thng Ging nam M?u Tu?t (7-2-1418), L L?i ph?t c? kh?i nghia ? huong Lam
Son, cĩ qun su Nguy?n Tri dng sch Bình Ngơ nh?m thu ph?c lịng ngu?i; Tr?n Nguyn Hn v
nhi?u nhn ti, ho ki?t cc noi tham gia. Cu?c khng chi?n tru?ng k? dĩ ban d?u l m?t cu?c chi?n tranh nhn dn, dng chi?n thu?t du kích d? tiu hao sinh l?c d?ch nghia qun m?nh d?n ln, d dng k? sch "vy thnh di?t vi?n" k?t h?p thuy?t ph?c gi?c d?u hng. Qun ta bao vy thnh Dơng Quan Nh Minh sai tu?ng An Vi?n H?u Li?u Thang d?n 10 v?n qun sang c?u vi?n, nghia qun d t? ch?c ph?c ? binh ?i Chi Lang Tu?ng Tr?n L?u d
chm d?u tu?ng Li?u Thang. Qun ta dua ?n
tín c? ti?t c?a Li?u Thang vo thnh Dơng Quan
cho gi?c Minh bi?t, tu?ng gi?c Vuong Thơng h?t hy v?ng vo vi?n binh d xin d?u hng.
Lê Lợi
tượng Nguyễn Trãi
(ở Lam Kinh)
Tr?n Hung D?o tn hy l Tr?n Qu?c Tu?n,
ngu?i lng T?c Mac, ph? Thin Tru?ng (nay thu?c t?nh
Nam D?nh), t? tin lm ngh? chi lu?i, con trai th? c?a
An Sinh Vuong Tr?n Li?u, sau du?c phong l Hung D?o
D?i Vuong. Tr?n Hung D?o sinh vo kho?ng nam 1230
d?n 1232, m?t ngy 20 thng tm nam Canh Tí (1300), th? kho?ng 70 tu?i. Tr?n Qu?c Tu?n l m?t b?c tu?ng
"c?t d Ch?ng tr?i". Ơng d so?n hai b? binh thu: "Binh
thu y?u lu?c", v "V?n Ki?p tơng bí truy?n thu" d? d?y
b?o cc tu?ng cch c?m qun dnh gi?c. Tr?n Khnh
Du d h?t l?i ca ng?i ơng:"...L?y ngu hnh c?m ?ng v?i
nhau, cn nh?c c?u cung, khơng l?n m duong ... "
Bi?t di do?n binh ch? tru?ng tr?n, cĩ nghia l
l?y ng?n ch?ng di. Khi gi?c l? r d?nh gy
Vài nét về Trần Hưng Đạo
h?n,Tr?n Qu?c Tu?n truy?n l?nh cho cc tu?ng, ran d?y ch? b?o l? th?ng b?i ti?n lui. B?n H?ch tu?ng si vi?t b?ng gi?ng van th?ng thi?t hng h?n mang t?m tu tu?ng c?a m?t b?c "d?i bt".2 thng tru?c khi m?t,
vua Anh Tơng d?n tham lc ơng dang ?m, cĩ h?i: "N?u ch?ng may ơng m?t di, gi?c phuong B?c l?i sang xm l?n thì k? sch lm sao?". Ơng d trang tr?i nh?ng l?i cu?i cng, th?t th?m thía v su s?c cho m?i th?i d?i d?ng nu?c v gi? nu?c:
"Th?i bình ph?i khoan thu s?c dn d? lm k? su g?c b?n r?, dĩ l thu?ng sch gi? nu?c".
* Một số tài liệu cũ có thể bị lỗi font khi hiển thị do dùng bộ mã không phải Unikey ...
Người chia sẻ: Nguyễn Trúc Nga
Dung lượng: |
Lượt tài: 1
Loại file:
Nguồn : Chưa rõ
(Tài liệu chưa được thẩm định)